საზოგადოებრივი ტრანსპორტი = დემოკრატია

გამოქვეყნებულია: 25.Sep.2018

თანამედროვე საზოგადოებისთვის მობილობა დიდი გამოწვევაა. ქვეყნის ეკონომიკური განვითარებისას, ჯანდაცვის თუ განათლების სფერეობისგან განსხვავებით, ძირითადად, იგი უარესდება და არამდგრადი ხდება. მობილობა განვითარებადი ქვეყნების პრობლემას წარმოადგენს არა ტექნოლოგიების ან ფულის განხრით, არამედ სამართლიანობის, თანასწორობის შეზღუდვის მხრივ.

განვითარებად ქვეყნებში უთანასწორობის მოგვარება, ძირითადად, არამდგრადი მოდელით ხდება, ანუ ღარიბებიც ცდილობენ მოიხმარონ მანქანები იმის საპირისპიროდ, რომ მდიდრებმაც მოიხმარონ საზოგადოებრივი ტრანსპორტი ან ველოსიპედები. განვითარებად ქვეყნებში ყოველთვის არებობს კონფლიქტი იმის თაობაზე, თუ რაში უნდა მოხდეს ინვესტიცია. თუ, მაგალითად, ინვესტიციების დიდი ნაწილი კონცენტრირებულია დიდ და მასიურ გზატკეცილებზე, ცოტა რესურსი რჩება, მაგ., ველოსიპედების ბილიკებისთვის. საბოლოოდ ვიღებთ სივრცის უთანასწორო გადანაწილებას მათ შორის, ვისაც ჰყავს მანქანა და ვინც არის ქვეითი.

დემოკრატიული თანასწორობის პრინციპის მიხედვით ავტობუსს, რომელშიც 80 მგზავრი იმყოფება, სივრცეზე 80-ჯერ მეტი უფლება აქვს, ვიდრე ადამიანს, რომელიც მარტო მართავს მანქანას. ჩვენ იმდენად ვართ შეჩვეულნი ამ უთანასწორობას, რომ ხშირად ვერც ვამჩნევთ მას. ავტობუსებისთვის სავალი გზის გამოყოფა, როგორც ეს მოხდა კოლუმბიის დედაქალაქ ბოგოტაში, კარგი მაგალითია იმისა, თუ როგორ შეიძლება განვითარდეს გზები და ქალაქები. დიდი უსამართლობაა სივრცის გადანაწილების მხრივ, ფეხით მოსიარულეთა და ავტომანქანებს შორის. ადამიანები, რომლებიც ფეხით მოძრაობენ, ითვლებიან მესამე კლასის მოქალაქეებად, ხოლო მანქანით მოსიარულეები კი პირველი კლასის პრივილიგირებულ მოქალაქეებად. სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურის მოწესრიგებისას ხშირად ყურადღების მიღმა რჩებათ ტროტუარების თემა და მხოლოდ ტრანსპორტის სავალი გზების მოწესრიგებით შემოიფარგლებიან ან ტრანსპორტის გზებს ზრდიან ტროტუარების და ფქვეითთა გზების შემცირების ხარჯზე.

მნიშვნელოვანი იდეოლოგიური და პოლიტიკური საკითხია, თუ როგორ უნდა მოხდეს ქალაქის სივრცის გადანაწილება მოქალაქეებს შორის. საზოგადოებრივ ტრანსპორტს, ველოსიპედებსა და მანქანებს შორის. ეს არა ტექნიკური საკითხი, არამედ უფლებრივი მოთხოვნაა, რადგანაც, თუ ამოვალთ ადამიანის თანასწორობის პრინციპიდან, ადამიანებს უნდა ჰქონდეთ მათი მოთხოვნილებების თანასწორად დაკმაყოფილების შესაძლებლობაც. ველოსიპედის ბილიკების შექმნა სწორედ ერთ-ერთი ასეთი საკითხია.

ველოსიპედის მოწესრიგებული ბილიკები მკაფიო გამოვლინებაა დემოკრატიისა, რომელიც აჩვენებს, რომ ადამიანი, რომელიც ატარებს 30-დოლარიან ველოსიპედს ისევე მნიშვნელოვანია, როგორც ადამიანი, რომელიც 30 000-იან მანქანას ატარებს. დღესდღეობით ისეთ დროში გვიხდება ცხოვრება, როცა ქალაქების ნახევარი, რომლებიც იარსებებენ 2060 წლისთვის, ახლა შენდება ან აშენდება. მრავალ განვითარებად ქვეყნებში 80-90 პროცენტზე მეტი ქალაქებისა, რომლებიც იარსებებს 2060 წელს, აშენდება შემდეგ 4 დეკადაში. ეს მხოლოდ განვითარებად ქვეყნებს არ ეხება, მაგ., ა.შ.შ-ში 70 მილიონ სახლზე მეტი აშენდება მომავალ 40-50 წელში — ეს იმაზე ბევრად მეტია, ვიდრე ახლანდელი სახლების რაოდენობა დიდ ბრიტანეთში, საფრანგეთში და კანადაში ერთად. ამიტომ, ძალიან მნიშვნელოვანია ქალაქების დაგეგმვისას ტრანსპორტის ინფრასტრუქტურის სამართლიანობის პრინციპებზე აგება.

მანქანა 10 000 ბავშვის სიკვდილის მიზეზი ხდება ყოველწლიურად მსოფლიოს მასშტაბით. იმის მიუხედავად, რომ ტრანსპორტის ეს საშუალება მხოლოდ რამდენიმე ასეული წელია რაც არსებობს, მან აბსოლუტურად შეცვალა ქალაქები.

მნიშვნელოვანია, რომ ქალაქებში მეტი პრიორიტეტი ენიჭებოდეს ადამიანებს და არა მანქანებს და ქალაქების დაგეგმვა არ ხდებოდეს მხოლოდ მანქანის მომხმარებელთა ინტერესების გათვალისწინებით — არამედ თანასწორობის და სამართლიანობის პრინციპით.

განვითარებული ქალაქი არაა ის, რომელშიც ღარიბიც მიისწარფვის მანქანის ფლობისკენ, არამედ ის, რომელშიც მდიდარიც საზოგადოებრივ ტრანსპორტს იყენებს.

 

ასევე წაიკითხეთ:

image

ბათუმის რივიერასთვის სოლიდარობის აქცია გაიმართა

დღეს, 20 იანვარს ახალგაზრდა მწვანეებმა ბათუმის რივიერას ჩაბეტონება გავაპროტესტეთ. ეს იყო სოლიდარობის აქცია ბათუმელი მოქალაქეებისთვის, რომლებიც მოძრაობა “მწვანე მომავალთან” და ,,საზოგადოება ბათომთან” ერთად საჯარო სივრცის გასხვისებას უპირისპირდებიან

image

ანას ბაღში ბიზნესი ძალადობრივად შეიჭრა

დღეს, 10 იანვარს, დილის საათებში, ანას ბაღში სამშენებლო კომპანიამ ტექნიკის შეყვანა დაიწყო, რასაც ვარკეთილელები და, მათ შორის, “ახალგაზრდა მწვანეები”, წინ აღუდგნენ: გადაკეტეს გზა, რასაც მათსა და პოლიციას შორის დაპირისპირება მოჰყვა.

image

რა მოხდა COP25-ის გარშემო

მიმდინარე ტექსტი აღარ ითვალისწინებს ადამიანის უფლებების დაცვას და ითხოვს მხოლოდ იმას, რომ პროექტებმა თავიდან აიცილონ ეკოლოგიური ზიანი და მათგან გამოწვეული სოციალური ზემოქმედებები. იგი ამბობს, რომ მოლაპარაკებები უნდა შედგეს იქ, სადაც შესაბამისობაში იქნება მოქმედ შიდა კანონმდებლობასთან და რომ სხვა გარანტიების განხილვა შედგება 2028 წლისთვის.

შემოგვიერთდით