მშრომელთა უფლებებისთვის

გამოქვეყნებულია: 14.Feb.2018

საქართველოს ახალგაზრდა მწვანეები ვუერთდებით „აუდიტორია 115-ის“ მიერ ორგანიზებულ მსვლელობას. ჩვენ შრობითი რეგულაციების სიმწირის გამო მუშების დაღუპვასა და დაშავებას ვაპროტესტებთ.

დღესდღეობით, საქართველოში შრომის ბაზარზე დასაქმებულ პირებსა და მათი დამსაქმებლების უფლებებს შორის უდიდესი კონტრასტია. რაც უფრო დაბალია დასაქმებულის თანამდებობა, მით უფრო უუფლებო და ექსპლუატირებულია იგი. საქართველოს კანონმდებლობა, ზოგჯერ პირდაპირ და ზოგჯერ ირიბად, გზას უხსნის მსხვილი ბიზნესის მიერ ადამიანთა შრომითი უფლებების უხეშ ხელყოფას. გარდა იმისა, რომ განსაკუთრებით მუშებისთვის და მომსახურეობის სფეროში დასაქმებული ადამიანებისთვის უკვე ნორმად იქცა ზეგანაკვეთური აუნაზღაურებელი შრომა და მიზერული ანაზღაურება, მათი უსაფრთხოებაც კი არაა დაცული, რის შედეგადაც ხშირია დასაქმებულების სექსუალური შევიწროვება, ჯანმრთელობისა და სიცოცხლის მოსპობა.

ესეც არაა ყველაფერი, ბიზნეს ელიტის ასეთი უკონტროლო და მხოლოდ გამდიდრებაზე მორგებული პოლიტიკის გამო საქართველოში საგანგაშო ეკოლოგიური პირობები გვაქვს, რაც კიდევ უფრო მწვავდება: თბილისში ჰაერი დასაშვებ ნორმაზე სამჯერ უფრო მეტად დაბინძურებულია, მსხვილი საწარმოები არანაირ ნორმებს იცავენ, რათა მდინარე და სარწყავი ნიადაგი ტოქსიკური ნარჩენებით არ მოიწამლოს. გარემოსთვის ასეთ მოპყრობას კი მრავალი საზიანო შედეგი მოაქვს თითოეული ჩვენგანის ჯანმრთელობისთვის. მსხვილი კომპანიები ჩვენს კულტურულ მემკვიდრეობასაც წარმატებით ანადგურებენ. ცალკე საკითხია, რომ კანონში მომხმარებლის უფლებებზე საერთოდ არაფერია გაწერილი, რაც გზას უხსნის უამრავ თაღლითობასა და ადამიანთა მოტყუებას. გაყვლეფილი და დაავადებული ადამიანები დამატებით ბანკებისა და მიკროსაფინანსო ორგანიზაციების წინაშე დაუცველნი რჩებიან.

ბიზნესი ადამიანების ფიზიკურ განადგურებასაც არ ერიდება, ამისთვის კი სახელმწიფო ყველანაირ პირობას ქმნის. უძლური, გაუმართავი შრომის კოდექსი და მინიმალური რეგულაციები, რაც ამ პროცესების სათავეა, მხოლოდ და მხოლოდ მსხვილი ბიზნესმენების გამდიდრებას ემსახურება.

მსხვილი კომპანიების უკონტროლო ქმედებების მძიმე შედეგები კატასტროფულად ხშირია, გავიხსენოთ რამდენიმე მათგანი:

  • არა ერთი შემთხვევა ფიქსირდება სუპერმარკეტების ქსელების მიერ მოლარე-კონსულტანტების შრომით ექსპლუატაციაზე: „იოლის“ კონსულტანტების პროტესტი, „ფრესკოს“ თანამშრომლების პროტესტი, პროსტესტი არც ისე ცოტაა, უფლებების დარღვევა კი ბევრად მეტი - უმრავლესობას ხმის ამოღების ეშინია სამსახურის დაკარგვის გამო.
  • პროტესტი წიგნის მაღაზიათა ქსელ „ბიბლუსსაც“ მისწვდა, თანამშრომლები  აქაც გადატვირთულ სამუშაო გრაფიკზე, აუნაზღაურებელ საათებსა და მძიმე სამუშაოზე ალაპარაკდნენ, თუმცა ამ ხმის ამაღლებამაც უშედეგოდ ჩაიარა. დასაქმებულებს არანაირი ბერკეტი გააჩნიათ, მიიღონ ღირსეული სამუშაო პირობები, მსხვილი კომპანიები კი მსგავს კრიზისებს ადვილად უმკლავდებიან - ფული და ძალაუფლება მათ მხარესაა.
  • მოსახლეობის დიდი პროტესტისა და მეცნიერთა დასკვნების მიუხედავად 2014 წლის დეკემბერში კომპანია RMG Gold-მა საყდრის-ყაჩაღიანის ტერიტორიაზე უძველესი და უმნიშვნელოვანესი კულტურული ძეგლი სრულად გაანადგურა. დღეს ეს კომპანია  ტოქსიკური ნარჩენებით აბინძურებს მდინარე კაზრეთულას, რომლითაც ჩვენი პროდუქტები ირწყვება.
  • ჭიათურის მაღაროში არსებული გაუმართავი ტექნიკა, მოუწესრიგებელი გარემო და შრომის უსაფრთხოების მინიმალური მაჩვენებელი არაერთხელ გამხდარა მაღაროელების ჯანმრთელობის მოსპობისა თუ დაღუპვის მიზეზი.
  • რამდენიმე დღის წინ 26 წლის ახალგაზრდა მუშა ჩამოვარდა მშენებლობიდან და დაიღუპა, სწორედ იმიტომ, რომ სახელმწიფო არ უწესებს ბიზნესს შესაბამის რეგულაციებს. 2011 წლიდან 2017 წლის ჩათვლით 1209 მუშა დაიღუპა ან დასახიჩრდა.
     

ეს უმცირესი ჩამონათვალია იმ უმძიმესი პრობლემებისა, რასაც საქართველოში აწყდებოდნენ და დღემდე აწყდებიან დასაქმებული ადამიანები და არა მარტო.

მივიჩნევთ, რომ ყველა ეს პროცესი ერთმანეთთან კავშირშია და ვეწინააღმდეგებით ბიზნეს ელიტისთვის მორგებულ წესრიგს. ჩვენ ვაცნობიერებთ თუ რა მძიმე შედეგები მოსდევს შრომითი კოდექსის საკანონმდებლო ბაზისა და მექანიზმების ნაკლებობასა თუ გაუმართაობას. ამის ფატალური და უკიდურესი გამოვლინებაა შრომითი უსაფრთხოების მინიმალური სტანდარტებისა და წესების დაუცველობა კერძო სექტორის მხრიდან.

სახელმწიფოს აქვს ნეგატიურთან ერთად პოზიტიური მოვალეობა, რომ უზრუნველყოს მოქალაქეებისთვის სათანადო საცხოვრებელი და სამუშაო პირობების შექმნა. სამწუხაროდ, სახელმწიფო შრომით ბაზრის დერეგულაციისა თუ მინიმალური რეგულაციის გზით, რომელიც ეკონომიკური იმპერატივებითაა გამყარებული, თავს ვერ ართმევს მასზე დაკისრებულ მოვალეობებს. მოვითხოვთ, სახელმწიფომ არსებითი ქმედებების საშუალებით აიღოს მასზე დაკისრებული პასუხისმგებლობა, რაც გულისხმობს შრომითი საკანონმდებლო ბაზის დეტალურ გაწერასა და არსებითი ქმედითი მექანიზმების დროულად გამართვას.

თეგები:

ასევე წაიკითხეთ:

image

პასუხი თბილისის მერს

ჩვენ მერს ვთავაზობთ, მონაწილეობა მიიღოს საჯარო/სატელევიზიო დებატებში, სადაც იგი პასუხს გასცემს როგორც ახალგაზრდა გარემოსდამცველების, ასევე ურბანისტების, ეკოლოგებისა და სხვა სპეციალისტების კითხვებსა და მოთხოვნებს. ამ სახის დიალოგს მივიჩნევთ ჩვენს აქციაზე ადეკვატურ გამოხმაურებად და დემოკრატიული მმართველობის პრინციპების მხარდაჭერად.

image

გაიფიცე გარემოსთვის: მანიფესტი

ჩვენი მომავალი თქვენს ხელშია და თქვენ მას ანადგურებთ!

ჩვენ, მოსწავლეები და სტუდენტები, 15 აპრილს არ მივდივართ სასწავლო დაწესებულებებში, ჩვენ ვიფიცებით და ვაწყობთ მსვლელობას!

image

სოლიდარობა დევნილებს

„ახალგაზრდა მწვანეები” სოლიდარობას ვუცხადებთ იძულებით გადაადგილებულ პირებს და მოვუწოდებთ საქართველოს მთავრობას, საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობის და სოციალური დაცვის სამინისტროს დააკმაყოფილოს მოქალაქეების მოთხოვნები და უზრუნველყოს საცხოვრებლით.

შემოგვიერთდით