მშრომელთა უფლებებისთვის

გამოქვეყნებულია: 14.Feb.2018

საქართველოს ახალგაზრდა მწვანეები ვუერთდებით „აუდიტორია 115-ის“ მიერ ორგანიზებულ მსვლელობას. ჩვენ შრობითი რეგულაციების სიმწირის გამო მუშების დაღუპვასა და დაშავებას ვაპროტესტებთ.

დღესდღეობით, საქართველოში შრომის ბაზარზე დასაქმებულ პირებსა და მათი დამსაქმებლების უფლებებს შორის უდიდესი კონტრასტია. რაც უფრო დაბალია დასაქმებულის თანამდებობა, მით უფრო უუფლებო და ექსპლუატირებულია იგი. საქართველოს კანონმდებლობა, ზოგჯერ პირდაპირ და ზოგჯერ ირიბად, გზას უხსნის მსხვილი ბიზნესის მიერ ადამიანთა შრომითი უფლებების უხეშ ხელყოფას. გარდა იმისა, რომ განსაკუთრებით მუშებისთვის და მომსახურეობის სფეროში დასაქმებული ადამიანებისთვის უკვე ნორმად იქცა ზეგანაკვეთური აუნაზღაურებელი შრომა და მიზერული ანაზღაურება, მათი უსაფრთხოებაც კი არაა დაცული, რის შედეგადაც ხშირია დასაქმებულების სექსუალური შევიწროვება, ჯანმრთელობისა და სიცოცხლის მოსპობა.

ესეც არაა ყველაფერი, ბიზნეს ელიტის ასეთი უკონტროლო და მხოლოდ გამდიდრებაზე მორგებული პოლიტიკის გამო საქართველოში საგანგაშო ეკოლოგიური პირობები გვაქვს, რაც კიდევ უფრო მწვავდება: თბილისში ჰაერი დასაშვებ ნორმაზე სამჯერ უფრო მეტად დაბინძურებულია, მსხვილი საწარმოები არანაირ ნორმებს იცავენ, რათა მდინარე და სარწყავი ნიადაგი ტოქსიკური ნარჩენებით არ მოიწამლოს. გარემოსთვის ასეთ მოპყრობას კი მრავალი საზიანო შედეგი მოაქვს თითოეული ჩვენგანის ჯანმრთელობისთვის. მსხვილი კომპანიები ჩვენს კულტურულ მემკვიდრეობასაც წარმატებით ანადგურებენ. ცალკე საკითხია, რომ კანონში მომხმარებლის უფლებებზე საერთოდ არაფერია გაწერილი, რაც გზას უხსნის უამრავ თაღლითობასა და ადამიანთა მოტყუებას. გაყვლეფილი და დაავადებული ადამიანები დამატებით ბანკებისა და მიკროსაფინანსო ორგანიზაციების წინაშე დაუცველნი რჩებიან.

ბიზნესი ადამიანების ფიზიკურ განადგურებასაც არ ერიდება, ამისთვის კი სახელმწიფო ყველანაირ პირობას ქმნის. უძლური, გაუმართავი შრომის კოდექსი და მინიმალური რეგულაციები, რაც ამ პროცესების სათავეა, მხოლოდ და მხოლოდ მსხვილი ბიზნესმენების გამდიდრებას ემსახურება.

მსხვილი კომპანიების უკონტროლო ქმედებების მძიმე შედეგები კატასტროფულად ხშირია, გავიხსენოთ რამდენიმე მათგანი:

  • არა ერთი შემთხვევა ფიქსირდება სუპერმარკეტების ქსელების მიერ მოლარე-კონსულტანტების შრომით ექსპლუატაციაზე: „იოლის“ კონსულტანტების პროტესტი, „ფრესკოს“ თანამშრომლების პროტესტი, პროსტესტი არც ისე ცოტაა, უფლებების დარღვევა კი ბევრად მეტი - უმრავლესობას ხმის ამოღების ეშინია სამსახურის დაკარგვის გამო.
  • პროტესტი წიგნის მაღაზიათა ქსელ „ბიბლუსსაც“ მისწვდა, თანამშრომლები  აქაც გადატვირთულ სამუშაო გრაფიკზე, აუნაზღაურებელ საათებსა და მძიმე სამუშაოზე ალაპარაკდნენ, თუმცა ამ ხმის ამაღლებამაც უშედეგოდ ჩაიარა. დასაქმებულებს არანაირი ბერკეტი გააჩნიათ, მიიღონ ღირსეული სამუშაო პირობები, მსხვილი კომპანიები კი მსგავს კრიზისებს ადვილად უმკლავდებიან - ფული და ძალაუფლება მათ მხარესაა.
  • მოსახლეობის დიდი პროტესტისა და მეცნიერთა დასკვნების მიუხედავად 2014 წლის დეკემბერში კომპანია RMG Gold-მა საყდრის-ყაჩაღიანის ტერიტორიაზე უძველესი და უმნიშვნელოვანესი კულტურული ძეგლი სრულად გაანადგურა. დღეს ეს კომპანია  ტოქსიკური ნარჩენებით აბინძურებს მდინარე კაზრეთულას, რომლითაც ჩვენი პროდუქტები ირწყვება.
  • ჭიათურის მაღაროში არსებული გაუმართავი ტექნიკა, მოუწესრიგებელი გარემო და შრომის უსაფრთხოების მინიმალური მაჩვენებელი არაერთხელ გამხდარა მაღაროელების ჯანმრთელობის მოსპობისა თუ დაღუპვის მიზეზი.
  • რამდენიმე დღის წინ 26 წლის ახალგაზრდა მუშა ჩამოვარდა მშენებლობიდან და დაიღუპა, სწორედ იმიტომ, რომ სახელმწიფო არ უწესებს ბიზნესს შესაბამის რეგულაციებს. 2011 წლიდან 2017 წლის ჩათვლით 1209 მუშა დაიღუპა ან დასახიჩრდა.
     

ეს უმცირესი ჩამონათვალია იმ უმძიმესი პრობლემებისა, რასაც საქართველოში აწყდებოდნენ და დღემდე აწყდებიან დასაქმებული ადამიანები და არა მარტო.

მივიჩნევთ, რომ ყველა ეს პროცესი ერთმანეთთან კავშირშია და ვეწინააღმდეგებით ბიზნეს ელიტისთვის მორგებულ წესრიგს. ჩვენ ვაცნობიერებთ თუ რა მძიმე შედეგები მოსდევს შრომითი კოდექსის საკანონმდებლო ბაზისა და მექანიზმების ნაკლებობასა თუ გაუმართაობას. ამის ფატალური და უკიდურესი გამოვლინებაა შრომითი უსაფრთხოების მინიმალური სტანდარტებისა და წესების დაუცველობა კერძო სექტორის მხრიდან.

სახელმწიფოს აქვს ნეგატიურთან ერთად პოზიტიური მოვალეობა, რომ უზრუნველყოს მოქალაქეებისთვის სათანადო საცხოვრებელი და სამუშაო პირობების შექმნა. სამწუხაროდ, სახელმწიფო შრომით ბაზრის დერეგულაციისა თუ მინიმალური რეგულაციის გზით, რომელიც ეკონომიკური იმპერატივებითაა გამყარებული, თავს ვერ ართმევს მასზე დაკისრებულ მოვალეობებს. მოვითხოვთ, სახელმწიფომ არსებითი ქმედებების საშუალებით აიღოს მასზე დაკისრებული პასუხისმგებლობა, რაც გულისხმობს შრომითი საკანონმდებლო ბაზის დეტალურ გაწერასა და არსებითი ქმედითი მექანიზმების დროულად გამართვას.

თეგები:

ასევე წაიკითხეთ:

image

ფაშიზმზე გამარჯვების დღე

უნდა გავაცნობიეროთ, რომ მტერი ჩვენ, ხალხს შორის კი არა — პოლიტიკურ და ეკონომიკურ ელიტაშია და მხოლოდ მათთან ბრძოლით შევძლებთ, დავამარცხოთ არსებული მჩაგვრელი ეკონომიკური სისტემაც და მისი ნაშიერი ფაშიზმიც!

image

საპირველმაისო მანიფესტი

ჩვენი სახელმწიფო ანტი-სოციალურია; მისი ანტი-ჰუმანური პოლიტიკის შედეგად მხოლოდ ამ წლის მარტში 6 მუშა გარდაიცვალა სამუშაო ადგილას, ხოლო 2011-2018 წლების განმავლობაში 376 დაიღუპა, 1081 დაშავდა. სამუშაო ადგილზე სიკვდილი შეუძლებელია უბედური შემთხვევა იყოს, თან როდესაც საუბარია არა ერთ ან ორ, არამედ ასეულობით დაღუპულზე. მშრომელების დაღუპვაში დამნაშავე ნეო-ლიბერალური პოლიტიკა, დაურეგულირებელი ბაზარი, ბიზნესის თვითნებობა, უუნარო შრომის ქოდექსი და ამის გამტარებელი სახელმწიფოა!

image

სოლიდარობა პანკისელებს, არა ჰესებს

რაც პანკისში ხდება არ არის მხოლოდ პანკისის პრობლემა! ეს ყველა ჩვენგანის პრობლემაა! რადგან იგივე სისტემა, რომელიც დღეს პანკისელებს ებრძვის აქ მუშებს ხოცავს სამუშაო ადგილზე, გამონაბოლქვში გვახრჩობს და სიღარიბეში სულს გვაძრობს სრულიად მიზანმიმართული პოლიტიკით.

შემოგვიერთდით