მდგრადი სატრანსპორტო სისტემა და სწრაფი ურბანიზაციის შედეგები

გამოქვეყნებულია: 03.Mar.2014

ურბანული დაგეგმარება მდგრადი სატრანსპორტო სისტემის შექმნის პროცესში ყველაზე მნიშვნელოვანი ეტაპია. განსაკუთრებით იმ პირობებში, როცა ტრანსპორტის მიერ წარმოებული ემისიის რაოდენობამ თავისი მაქსიმუმი დააფიქსირა და რიცხვებში 24.1 პროცენტით განისაზღვრა. შესაბამისად, ყველაზე დიდი ეკო–სკეპტიკოსებიც კი ურბანული განვითარების მდგრადი ხედვის წინაშე უძლურნი არიან.


მდგრად ტრანსპორტს საყრდენად სამი ძირითადი ფაქტორი უდევს. ეკონომიკური სტაბილურობა, რაც თავის თავში გულისხმობს იმას, რომ დაგეგმარებულმა პროექტმა მისთვის გამოყოფილი ბიუჯეტი გაამართლოს და ამასთან ექსპლუატაციის პერიოდშიც მინიმალური დანახარჯები იქონიოს.

სოციალური და ეთიკური პასუხისმგებლობა: საზოგადოებრივი ტრანსპორტი აუცილებლად ყველასთვის თანაბრად ხელმისაწვდომი უნდა იყოს და ეთიკურ ნორმებს უნდა ეფუძნებოდეს, რაც ხშირ შემთხვევაში არ გამორიცხავს ეკონომიკურ პროცესებთან კონფლიქტში ყოფნას.

არანაკლებ მნიშვნელოვანია მესამე, ეკოლოგიური ფაქტორიც. მდგრადი ურბანული დაგეგმარება მხოლოდ ბუნებრივი პირობების გათვალისწინებით ხდება. ამ პროცესში არ ზიანდება მწვანე საფარი, მეტიც, ურბანული გარემოს არსებულ ლანდშაფტთან ადაპტაცია და ჰარმონიზაცია ხდება.

თბილისში ტრანსპორტზე ხელი ყველას თანაბრად არ მიუწვდება და ამის თქმა ცალსახად შეგვიძლია. უპირველესი პრობლემა გადაადგილების საზოგადოებრივი საშუალებების ერთმანეთთან კავშირის მცირე შესაძლებლობა ან მისი საერთოდ არქონაა. აქედან გამომდინარე, მაცხოვრებლებს ქალაქის ცენტრში მოსახვედრად ორი ან მეტი სატრანსპორტო საშუალების გამოყენება უხდება. ამასთან, ბიზნეს ოფისების მჭიდრო კონცენტრირება მეტროს სადგურების ირგვლივ ხდება, რაც უმეტეს შემთხვევაში მოძრაობის გადატვირთვას იწვევს, რის შედეგადაც ქალაქის ეკოლოგიური მდგომარეობა ბევრად უარესდება.

არანაკლებ მწვავედ დგას საზოგადოებისგან ისედაც მრავალმხრივ მარგინალიზებული შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე პირების პრობლემაც. მათ დღეისთვის არსებული არცერთი საზოგადოებრივი ტრანსპორტით სარგებლობის შესაძლებლობა პრაქტიკულად არ გააჩნიათ, სახელმწიფო სტრუქტურები კი მათთვის პირობების შექმნის ნაცვლად უნარების მიცემაზე ზრუნავს, რომელიც შშმ ადამიანებს საკმარისად აქვთ.

ეკოლოგიური თვალსაზრისით გაუმართლებელია ხიდების, გვირაბების, ესტაკადების თუ შემოვლითი გზების ქალაქის ისედაც სავალალო მდგომარეობაში მყოფი მწვანე ნარგავების ხარჯზე შენება. ეს, რაღათქმაუნდა, ქალაქის მობილობის არამდგრად განვითარებით კურსზე საუბრობს. ხოლო ის თუ რა შედეგებამდე მიიყვანს ასეთი რიტმითა და სტრატეეგიით განვითარება თბილისს რთული დასანახი ნამდვილად არ გახლავთ, რადგან არამდგრად ქალაქებს როგორც წესი ერთი ბედი ეწევათ ხოლმე: ამორტიზებული ინფრასტრუქტურა და საზოგადოებრივი ტრანსპორტისგან მიყენებული სტრესის კვალი ქალაქის მოსახლეობის სახეებზე.

ასევე წაიკითხეთ:

image

„თავისუფლება“ და პირღებინება

ხვალაც იგივენაირად გავიღვიძებ და დილით გულს ავირევ ამ რეალობაზე, სადაც მარგინალი და სრულიად მარტოდ მყოფი ქვიარი ვარ,  რომლის ადგილი აღარსადაა. ამასობაში კი ვიღაცები დროშებს გაშლიან, სახელმწიფოც პლიუსებს დაიწერს, გირჩები და „მხარდამჭერები“ თავიანთ პროგრესულობას დაამტკიცებენ — მე კი განვაგრძობ წამლის საყიდლად ვალების აღებას და რწყევიდან რწყევამდე ცხოვრებას. ამასობაში ისიც უნდა მოვიფიქრო, სად წავიყვანო თემის უსახლკარო და ნაცემი წევრები, რომლებსაც ქამინგაუთის გამბედაობა არ ყოფნით და მათი ადგილი არც ნათლებშია და არც ბნელებში.

image

პანკისი აქ არის

სამწუხაროდ, სისტემური უთანასწორობის და პრობლემების მიბმა კონკრეტული ინდივიდების „ბოროტებაზე“, სიზარმაცეზე თუ უჭკუობაზე, სხვა უფრო დიდი ეკონომიკური პოლიტიკითაცაა გამყარებული, რომელიც ყველანაირ პასუხისმგებლობას ინდივიდს აკისრებს და საზოგადოებაში ადამიანის ეკონომიკურ და სოციალურ პოზიციებს სრულიად უგულებელყოფს. ასე იყო წინა ხელისუფლების პირობებში და ასეა ახლაც. რეალობაში პოლიტიკა არ იცვლება, მხოლოდ სხვა სახეებს ვხედავთ, რომელიც მეტ-ნაკლებად ერთსა და იმავეს გვიმეორებენ: ბიზნეს ელიტების ინტერესი სახელმწიფო ინტერესია, ხალხის ინტერესი კი ამ ინტერესს უნდა დაექვემდებაროს ყველაფრის ფასად!  

შემოგვიერთდით